De iCNS Tissue Facility

2 februari 2026

Op maandag 2 februari kwamen teamleden van WP1 en WP2 bijeen bij het Nederlands Herseninstituut om de weefselselectie en -verwerking voor iCNS te bespreken.

Een centraal doel van iCNS is het opstellen van een moleculaire atlas van psychiatrische symptomen, die vergeleken kan worden met een atlas van gezonde donoren en gerelateerd kan worden aan hun klinische geschiedenis en de ernst van hun symptomen. Deze gegevens zullen wereldwijd beschikbaar worden gesteld aan wetenschappers.

Het opstellen van de atlas zal een proces in twee fasen zijn. In Fase 1 worden 12 hersengebieden van 11 donoren geanalyseerd door middel van bulk-RNA-sequencing, activiteitsgebaseerde proteomics en metabolomics. De selectie van samples is gebaseerd op psychiatrische fenotypering en symptomen. Op basis van deze uitkomsten zullen de 4 meest aangetaste hersengebieden in Fase 2 worden geanalyseerd in een grotere groep van ongeveer 100 donoren.

De weefselselectie en -verwerking voor de atlas vormt een grote logistieke uitdaging, wat heeft geleid tot het besluit een Weefselcentrum op te richten bij het NIN. Dit centrum ontvangt het weefsel van de Nederlandse Hersenbank, verwerkt het voor de verschillende toepassingen en deelt het met de laboratoria die de atlas ontwikkelen. Inmiddels zijn donoren en weefsels geselecteerd en zijn procedures overeengekomen dankzij de intensieve inzet van Chloé LeMaoult, Rugilė Matulevičiūtė, Michiel Kooreman en Payam Safavi van WP1 en WP2. Nu deze mijlpaal is bereikt, zal de weefselverwerking voor Fase 1 binnenkort beginnen en naar verwachting begin zomer 2026 worden afgerond, waarmee de basis wordt gelegd voor Fase 2.

The iCNS Tissue Facility zal nauw samenwerken met WP3, welke de iCNS-data-infrastructuur opbouwt en doelmoleculen identificeert die betrokken zijn bij psychiatrische aandoeningen, evenals met WP4 en WP5, die respectievelijk chemische hulpmiddelen ontwikkelen en gebruiken om de geïdentificeerde doelen te valideren.